LÀM THẾ NÀO ĐỂ CẢM THẤY YÊN BÌNH TRƯỚC NỖI ĐAU CỦA NGƯỜI KHÁC?

Con người sinh ra biết đồng cảm, giàu lòng trắc ẩn, và yêu thương vạn vật, bởi vậy lẽ tự nhiên khi chúng ta cảm thấy buồn, lo lắng hoặc bực bội trước khó khăn và nỗi đau của người khác. (Thậm chí có cả nỗi đau của động vật thân thiết như chó với mèo, tuy nhiên, tôi sẽ chỉ tập trung vào phản ứng giữa người với người).

Phật đã nói về cây lao đầu tiên của những nỗi đau thể chất không tránh khỏi. Mặt khác, vì chúng ta là những sinh vật xã hội, khi những người chúng ta quan tâm bị đe dọa hay bị hại, có một loại cây lao khác: nỗi đau cảm xúc không tránh khỏi.

Ví dụ, khi bạn nghe ai đó đi ngủ phải ôm bụng đói - trong khi hàng tỷ người trên thế giới trong đó có mình vẫn no đủ mỗi tối - dĩ nhiên trái tim bạn sẽ thấy xao động. Điển hình nhất là mối quan hệ trong gia đình, khi cô con gái nhỏ học xa nhà gọi điện kể với mẹ cô về cuộc sống cô đơn và nhọc nhằn cô đang trải qua, ắt hẳn mẹ cô sẽ cảm thấy đau lòng và rất lo lắng.

Tuy nhiên, Phật cũng ngầm ý rằng - mũi lao thứ 2 do chính chúng ta ném về mình; làm nóng lại những sự kiện quá khứ, viết những email đầy tức giận vào lúc nửa đêm, lo lắng lặp đi lặp lại, nghĩ rằng mình phải chịu trách nhiệm cho một điều tồi tệ gì đó, cảm thấy choáng ngợp - mất cân bằng hay mất mát, bị cuốn vào mâu thuẫn với người khác ... Hầu hết các căng thẳng và buồn bã đều đến từ mũi lao thứ 2: sự hủy hoại không cần thiết mà chúng ta tự gây ra cho mình - đối ngược với cảm giác yên bình.

Mặt khác, mũi lao thứ 2 phần nào cũng giúp sự việc trở nên tốt hơn. Bạn có thể có kinh nghiệm nói chuyện với người khác về những thứ khiến bạn đau lòng, nhưng người đó thậm chí đã lo lắng cho bạn đến mức anh ấy/cô ấy không thể chỉ lắng nghe mà còn cho bạn lời khuyên hoặc nói rằng bạn đang thỏa hiệp không đáng, hay thậm chí trách móc bạn vì những đau đớn bạn đang trải qua.

Nói cách khác, khi người khác không cảm thấy yên bình với nỗi đau của bạn, họ phải trải qua một khoảng thời gian khó khăn để sống mở hơn, nhân hậu hơn, có ích hơn và trợ lực nhiều hơn. Và chiều ngược lại cũng đúng khi chúng ta không thể cảm thấy yên bình trước nỗi đau của người khác.

Vậy bạn sẽ đối mặt với cảm xúc đó như thế nào? Làm thế nào để tìm ra điểm cân bằng giữa sự cởi mở, quan tâm, lòng dũng cảm cho phép người khác đặt chỗ trong trái tim bạn với sự ổn định, tập trung, yên bình và hài hòa trong tâm trí?

Làm cách nào?

Để giữ được sự cởi mở, điều này sẽ khiến bạn có cảm giác trọn vẹn hơn với chính cơ thể của mình. Lắng nghe hơi thở, ổn định cảm giác khi chia sẻ những vấn đề và lo lắng của người khác. Giữ trái tim luôn nồng ấm.

Hãy cảm nhận nỗi đau của người khác, đừng chống lại nó. Mở rộng trái tim, tìm thấy lòng trắc ẩn sẽ đưa và tiếp thêm năng lượng cho bạn chịu đựng được nỗi đau của người khác. Chúng ta mong đợi cảm thấy được đón nhận bởi người khác; hãy làm ngược lại: đem sự cởi mở tới người khác, sẵn sàng đồng cảm và cho đi, đó là một trong những món quà tuyệt vời nhất bạn có thể tặng cho cuộc sống.

Thương yêu chính mình. Chịu đựng nỗi đau của người khác luôn là cảm giác khó khăn; đặc biệt khi bạn cảm thấy bất lực để giúp đỡ họ. Hãy chấp nhận vì sự hồi đáp bạn có thể mang tới không phải lúc nào cũng hoàn hảo. Khi bạn biết rằng trái tim bạn chân thành, bạn không cần chứng minh điều đó với người khác. Bạn phải biết bạn có lòng tốt thực sự hay không; bạn có đấy, thực sự. Ý thức được điều này sẽ giúp bạn mở lòng một cách thành thực.

Làm những gì bạn có thể

"Làm những gì bạn có thể, với những gì bạn có, ở nơi bạn sống và với khoảng thời gian bạn còn." - câu nói nổi tiếng của Nkosi Johnson - một nhà hoạt động vì những người mắc HIV/AIDS tại Nam Phi vẫn còn nguyên giá trị.

Làm những gì bạn có thể và ý thức rằng bạn đã làm điều sẽ đem đến sự bình yên. Sau đó, hãy đối mặt với những hạn chế của mình và vẫn dành sự bình yên cho bản thân. Một trong những điều khó nhất - đặc biệt đối với các bậc cha mẹ- là chịu đựng nỗi đau và những cuộc tranh đấu trong cuộc sống của con cái họ... và cảm thấy bất lực vì không thể làm gì. Nhưng đó là điều phải chấp nhận, với sự yên bình trong tâm hồn, khi yêu thương và chăm sóc đôi khi không phải là cách tốt nhất để giúp lũ trẻ lớn khôn; khi ta không thể sát cánh cùng con cái trong suốt cuộc đời.

Nhìn thấy bức tranh tổng thể

Bất kể người khác đối mặt với những nỗi đau nào - bệnh tật, xung đột gia đình, nghèo khó, sự lão hóa, khủng hoảng, công việc áp lực, lo lắng, thất vọng trong tình yêu hay sự tàn phá của chiến tranh - cần hiểu nó được tạo nên từ nhiều yếu tố (cảm xúc, cảm giác, suy nghĩ...) là kết quả của rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

Khi bạn nhận ra sự thực này, bạn sẽ thấy bình tâm đến lạ. Bạn vẫn quan tâm đến người khác và làm những gì bạn có thể, nhưng bạn sẽ thấy nỗi đau này và nguyên do của nó chỉ là một phần rất nhỏ của một bức tranh lớn hơn và không còn mang tính cá nhân.

Các nhà khoa học cho rằng, sự nhận thức về cái chung - bức tranh chung về cuộc sống - về quá khứ dẫn đến hiện tại, về thế giới tự nhiên, tất cả những thứ đó - sẽ đem đến cảm giác ổn định ở vùng não giữa, giúp ta suy ngẫm lại và kích hoạt sự liên kết giữa các sự kiện với cảm xúc một cách rõ ràng hơn. Điều đó gián tiếp giúp bạn cảm thấy có ý thức sống với hiện tại hơn và bớt suy nghĩ dưới góc nhìn cá nhân hơn, từ đó mà nuôi dưỡng sự yên bình trong tâm trí trước những biến cố cuộc đời.